9 सप्टेंबर 2025: कोटक एज्युकेशन फाउंडेशन (KEF), जो कोटक महिंद्रा ग्रुपचा सीएसआर अंमलबजावणी करणारा विभाग आहे, अभिमानाने जाहीर करतो की ‘कोटक कन्या शिष्यवृत्ती’ उपक्रमांतर्गत 500 शिष्यवृत्त्यांची नव्याने सुरुवात होत आहे. या कार्यक्रमाने सलग 5 वर्षे आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील गुणवंत मुलींना त्यांच्या उच्च शिक्षणाच्या स्वप्नांना पूर्ण करण्यासाठी सामर्थ्य दिले आहे.
“Dream it. Chase it. Own it.” या प्रेरणादायी बोधवाक्यासह कोटक कन्या शिष्यवृत्ती ही शिक्षणातील लिंगभेद दूर करण्यासाठीची एक परिवर्तनकारी पाऊल आहे. NIRF आणि NAAC मान्यता प्राप्त देशातील उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये STEM, वैद्यक, कायदा, आर्किटेक्चर, डिझाईन आणि इतर व्यावसायिक पदवी अभ्यासक्रम घेणाऱ्या मुलींना ही सुविधा पुरवली जाते.
शिष्यवृत्तीची वैशिष्ट्ये
● प्रत्येकी 1,50,000 रुपये प्रतिवर्ष, 4 ते 5 वर्षे
● शैक्षणिक तसेच वैयक्तिक विकासाला कव्हर करते
● विद्यार्थिनींसाठी मेंटरिंग, जीवन कौशल्ये व मानसिक स्वास्थ्य सत्रांची सोय
● Unstop (इंजिनिअरिंगसाठी) आणि Marrow (वैद्यकासाठी) या सदस्यता सुविधा
● देशातील 136 अग्रगण्य संस्थांतील विद्यार्थिनींचा समावेश
2021 पासून आतापर्यंत या शिष्यवृत्तीचा लाभ 24 राज्यांतील 1,025 हून अधिक मुलींना झाला असून, फक्त 2024 मध्येच 500 नवी विद्यार्थिनी जोडल्या गेल्या. आर्थिक मदतीबरोबरच, KEF विद्यार्थी सहभाग आणि ‘फिनिशिंग स्कूल’ उपक्रमांद्वारे सर्वांगीण विकास सुनिश्चित करते.
कोटक एज्युकेशन फाउंडेशनच्या शिष्यवृत्ती प्रमुख आणि कार्यकारी समिती सदस्या (EC) आरती कौलगुड म्हणाल्या:
“कोटक एज्युकेशन फाउंडेशनमध्ये आमचे ध्येय केवळ शैक्षणिक उत्कृष्टतेपलीकडे जाते. कोटक कन्या शिष्यवृत्तीद्वारे आम्ही केवळ तेजस्वी मुलींना आर्थिक पाठबळ देत नाही, तर त्यांच्या व्यक्तिमत्त्व, विवेकबुद्धी आणि क्षमतांमध्ये गुंतवणूक करतो. यावर्षी पहिला गट दृढ नियुक्त्या आणि सकारात्मक उद्देश्यांसह कार्यक्षेत्रात पदार्पण करतो आहे. त्या जिथे जातील तिथे नेतृत्व आणि चिकाटीचा ठसा उमटवतील.”
कोटक महिंद्रा बँकेचे सीएसआर व ईएसजी प्रमुख, हिमांशू निवसकर म्हणाले:
“कोटक महिंद्रा बँकेत आम्ही मानतो की सर्वसमावेशक वाढ ही समुदायपरिवर्तनाची पहिली पायरी आहे. कोटक कन्या शिष्यवृत्ती वंचित समाजातील बुद्धिमान मुलींना दर्जेदार शिक्षण व त्यांची स्वप्नं पूर्ण करण्याची संधी देते. वर्षानुवर्षे हा उपक्रम वाढत गेला आहे आणि आम्हाला विश्वास आहे की यामुळे आपल्या समुदायांना दिशा देणारे आणि देशासाठी अधिक न्याय्य भविष्य घडवणारे परिवर्तनकारी नेते निर्माण होतील.”
कोटक कन्या शिष्यवृत्ती 2025–26 पात्रता निकष
● भारतातील सर्व मेधावी मुलींसाठी खुला
● बारावी परीक्षेत किमान 75% गुण आवश्यक
● कुटुंबाची वार्षिक एकूण उत्पन्न 6,00,000 रुपये किंवा त्यापेक्षा कमी
● NIRF किंवा NAAC मान्यता प्राप्त संस्थेत पहिल्या वर्षात व्यावसायिक पदवी अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश
KEF च्या शिष्यवृत्ती विभागाने आजवर 4000 हून अधिक विद्यार्थिनींना मदत केली आहे. त्यातील 2000+ माजी विद्यार्थिनी सध्या अग्रगण्य कंपन्यांमध्ये आणि संस्थांमध्ये यशस्वीरित्या काम करत आहेत.
कोटक एज्युकेशन फाउंडेशन (KEF) बद्दल
दोन दशकांच्या प्रभावी प्रवासाचा उत्सव साजरा करताना, KEF भारतातील संसाधन-विहीन समुदायांतील तरुणांना शिक्षण, कौशल्ये आणि संधींच्या माध्यमातून सक्षम करण्यास कटिबद्ध आहे. “Inch Wide, Mile Deep” या तत्त्वज्ञानाने प्रेरित होऊन KEF देशभर स्केलेबल व प्रभावी कार्यक्रमांची अंमलबजावणी करतो.
तीन प्रमुख उपक्रम
- शालेय शिक्षण आधारित कार्यक्रम
● मुंबईत, शाळा नेतृत्व सक्षम करणे, शिक्षकांच्या क्षमतांमध्ये सुधारणा (Foundational Literacy & Numeracy), डिजिटल वर्गखोल्या व संवाद कौशल्य वाढवणे.
● महाराष्ट्र, गुजरात, गोवा आणि आंध्र प्रदेशमध्ये प्रोजेक्ट क्षमाता अंतर्गत प्रणालीगत बदल.
● पीएम श्री शाळा उपक्रमाच्या माध्यमातून महाराष्ट्रातील सर्व 516 पीएम श्री शाळांमध्ये FLN कार्यक्रमाचा विस्तार.
● मॉडेल स्कूल प्रोजेक्टद्वारे 5 जिल्ह्यांतील 21 शाळांमध्ये 21व्या शतकातील शिक्षण एकात्मिक करणे. - उच्च शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती
● कोटक कन्या शिष्यवृत्ती (2021 पासून)
● कोटक ज्युनियर शिष्यवृत्ती (11वी–12वी साठी)
● कोटक शिक्षानिधी (COVID-19 मध्ये पालक/कुटुंबाच्या कमवत्या सदस्याचा मृत्यू झालेल्या विद्यार्थिनींसाठी) - व्यावसायिक प्रशिक्षण व आजीविका
● KEF चा उन्नती कार्यक्रम दुर्बल घटकांमधील बेरोजगार तरुणांना जीवनकौशल्ये, डिजिटल साक्षरता, इंग्रजी संभाषण आणि व्यक्तिमत्त्व विकास प्रशिक्षण देतो.
सध्या KEF “School-as-a-unit” या मॉडेलपासून जिल्हा व राज्य पातळीवरील व्यापक परिणाम घडवण्यासाठी वाटचाल करत आहे.
कोटक महिंद्रा ग्रुपच्या CSR उपक्रमांसाठी शिक्षण क्षेत्रातील प्रमुख अंमलबजावणी भागीदार म्हणून, KEF कोटक कर्मा या ओळखीत कार्यरत आहे.