भारताचा फेस्टिव्ह शॉपिंगचा प्रवास बदलला आहे आणि त्यासोबत मार्केटर्सची भूमिकाही बदलण्याची गरज आहे. GWI आणि स्नॅपचॅटच्या नवीन संशोधनातून समोर आले आहे की फेस्टिव्ह खरेदीचा प्रवास आता केवळ डिस्कव्हरीपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. क्रिएटर्स आणि कंटेंट ग्राहकांना प्रोडक्ट्स एक्सप्लोर करण्यासाठी प्रेरित करत असताना, खरेदीचे निर्णय आता त्यांच्या विश्वासू मित्र आणि कुटुंबीयांसोबतच्या संवादातून अधिकाधिक प्रभावित होत आहेत. मार्केटर्ससाठी याचा अर्थ असा की फेस्टिव्ह सीझनमधील यश केवळ अवेअरनेस वाढवण्यापुरते मर्यादित राहिलेले नाही, तर ग्राहकांच्या अंतिम खरेदीच्या निर्णयांवर प्रभाव टाकणाऱ्या महत्त्वाच्या क्षणी त्यांचा विश्वास संपादन करण्याबद्दलही आहे.
या संशोधनातून हेही समोर आले आहे की Gen Z साठी फेस्टिव्ह सीझन आता खरेदीच्या एका क्षणापुरता मर्यादित राहिलेला नसून, डिस्कव्हरी, प्रेरणा आणि निर्णय घेण्याचा एक विस्तारित काळ बनला आहे. त्यामुळे ब्रँड्सना ग्राहकांशी जोडले जाण्याच्या अनेक संधी उपलब्ध होतात, केवळ एका पीक शॉपिंग मोमेंटवर लक्ष केंद्रित करण्याची गरज राहिलेली नाही.
GWI चे चीफ इनसाइट ऑफिसर, जेसन मांडर म्हणाले: “या संशोधनातून सर्वात ठळकपणे समोर आलेली गोष्ट म्हणजे फेस्टिव्ह शॉपिंगचा प्रवास किती बदलला आहे. मोठ्या शॉपिंग वीकेंडच्या आसपासचा हा आता एकच क्षण राहिलेला नाही. Gen Z साठी हा एक विस्तारित फेस्टिव्ह सीझन आहे. जवळपास 10 पैकी 4 जण दिवाळीच्या खरेदीचे नियोजन एक महिना किंवा त्याहून अधिक काळ आधीपासून सुरू करतात, तर तितकेच जण आधी नियोजन करण्यासोबतच या काळात अचानक किंवा इम्पल्स खरेदीही करतात. एखाद्या प्रोडक्टचा शोध लागल्यानंतरही खरेदीचा निर्णय क्वचितच एकट्याने घेतला जातो — बहुतेक Gen Z शॉपर्स आधी मित्र आणि कुटुंबीयांकडून खात्री आणि सल्ला घेतात. ब्रँड्ससाठी याचा अर्थ असा आहे की त्यांनी ग्राहकांपर्यंत कधी आणि कशा प्रकारे पोहोचले पाहिजे, यामध्ये महत्त्वपूर्ण बदल झाला आहे. आणि प्रत्यक्ष लोकांच्या प्रत्यक्ष वर्तनाचा अभ्यास केल्यावरच असे पॅटर्न समोर येतात, जे केवळ रूढ कल्पना आणि गृहितकांमधून समजून घेता येत नाहीत.”
संशोधनातील प्रमुख निष्कर्ष:
इनर सर्कल खरेदीचे निर्णय प्रभावित करतो
नवीन महत्त्वाचा घटक म्हणजे विश्वास. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की फेस्टिव्ह शॉपिंगच्या प्रवासात प्रोडक्ट डिस्कव्हरी महत्त्वाची असली, तरी खरेदीचे निर्णय ग्राहकांच्या इनर सर्कलमधील विश्वासू मित्र आणि कुटुंबीयांकडून मिळणाऱ्या सल्ला, मत आणि खात्रीवर अधिकाधिक अवलंबून असतात.
10 पैकी 7 Gen Z ग्राहक सांगतात की क्रिएटर कंटेंटमुळे त्यांना प्रोडक्ट्स शोधण्यात मदत होते.¹ मात्र, काय खरेदी करायचे हे ठरवताना विश्वासू व्यक्तींसोबतच्या संवादाची भूमिका वेगळी आणि महत्त्वाची ठरते:
● 76% ग्राहक सांगतात की विश्वासू व्यक्तींकडून मिळणारा त्वरित फीडबॅक त्यांना खरेदीचा निर्णय घेताना अधिक आत्मविश्वास देतो.1
● 63% ग्राहक खरेदी करण्यापूर्वी प्रोडक्ट्स मित्र किंवा कुटुंबीयांसोबत शेअर करतात.1
● 10 पैकी 4 ग्राहक सक्रियपणे मत किंवा सल्ला घेतात.1
मार्केटर्ससाठी याचा अर्थ: ब्रँड्ससाठी याचा अर्थ असा आहे की फेस्टिव्ह मार्केटिंग आता केवळ ग्राहकांना प्रोडक्ट्सची डिस्कव्हरी करून देण्यापुरते मर्यादित राहिलेले नाही, तर अंतिम खरेदीच्या निर्णयांवर प्रभाव टाकणाऱ्या संवादांमध्ये सहभागी होणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
फेस्टिव्ह खरेदी करण्यापूर्वी Gen Z आपल्या इनर सर्कलकडे वळत असताना, स्नॅपचॅट हे असे प्लॅटफॉर्म आहे जिथे हे संवाद नैसर्गिकरित्या घडतात. त्यामुळे ग्राहक खरेदी करण्यापूर्वी आत्मविश्वास मिळवतात त्या महत्त्वाच्या क्षणांमध्ये ब्रँड्सना सहभागी होण्याची संधी मिळते.
● 75% Gen Z Daily Snapchatters सहमत आहेत की प्रोडक्ट त्यांच्या बास्केटमध्ये असताना ते स्नॅपचॅटवर मित्रांशी त्या खरेदीबद्दल चर्चा करतात.2
● 67% Gen Z Daily Snapchatters सहमत आहेत की फेस्टिव्ह सीझनमध्ये **स्नॅपचॅट त्यांना खरेदीचे निर्णय घेताना अधिक आत्मविश्वास देण्यास मदत करते.2
● 40% Gen Z Daily Snapchatters सांगतात की स्नॅपचॅटवर त्यांनी पाहिलेल्या किंवा शेअर केलेल्या गोष्टींमुळे त्यांना एखादे प्रोडक्ट इतरांसोबत शेअर करण्याची प्रेरणा मिळाली आहे.2
फेस्टिव्ह सीझन म्हणजे अनेक क्षणांचा उत्सव, केवळ एकच सेलिब्रेशन नाही
फेस्टिव्ह शॉपिंगचा सर्वाधिक काळ दिवाळीच्या आसपास असतो, या पारंपरिक समजुतीच्या उलट, संशोधनातून असे दिसून आले आहे की Gen Z फेस्टिव्ह शॉपिंगचे नियोजन खूप आधीपासून सुरू करते.
● 70% Gen Z च्या मते फेस्टिव्ह सीझनमध्ये एका शॉपिंग मोमेंटऐवजी अनेक सेलिब्रेशनचा समावेश असतो.1
● 10 पैकी जवळपास 4 Gen Z दिवाळीच्या खरेदीचे नियोजन एक महिन्यापेक्षा जास्त आधी सुरू करतात .1
Gen Z नियोजित आणि इम्पल्स, अशा दोन्ही प्रकारची खरेदी करते
● 41% Gen Z सांगतात की त्यांची बहुतांश खरेदी आधीच नियोजित असते1 तर 40% Gen Z काही खरेदीचे नियोजन आधीच करतात, पण त्याचबरोबर उत्स्फूर्तपणेही खरेदी करतात 1
मार्केटर्ससाठी याचा अर्थ: : मार्केटर्ससाठी हे स्पष्ट आहे की फेस्टिव्ह कॅम्पेन आता केवळ एका पीक वीकेंडभोवती आखता येणार नाहीत. ब्रँड्सना संपूर्ण विस्तारित फेस्टिव्ह सीझनमध्ये ग्राहकांशी जोडले जाणे आणि त्यांच्यासोबत प्रभावी संवाद साधणे आवश्यक आहे.
स्नॅपचॅट हे असे प्लॅटफॉर्म आहे जिथे Gen Z फेस्टिव्ह क्षण साजरे करण्यासाठी, शेअर करण्यासाठी आणि इतरांशी जोडले जाण्यासाठी येते. त्यामुळे ब्रँड्सना डिस्कव्हरीपासून चर्चा आणि खरेदीच्या निर्णयापर्यंत ग्राहकांसोबत सतत जोडलेले राहण्याची संधी मिळते.
● एक-तृतीयांश Gen Z फेस्टिव्ह सीझनमध्ये क्षण शेअर करण्यासाठी, सेलिब्रेट करण्यासाठी आणि इतरांशी कनेक्ट राहण्यासाठी स्नॅपचॅटचा वापर करतात.3
● 78% Daily Snapchatters सहमत आहेत की स्नॅपचॅट हे असे ठिकाण आहे जिथे ते जवळच्या मित्र आणि कुटुंबीयांसोबत फेस्टिव्ह क्षण शेअर करतात.2
● 49% Daily Snapchatters खरेदीसंदर्भात सल्ला घेण्यासाठी मित्र किंवा कुटुंबीयांची मते विचारतात.2
रिटेलच्या आधी नाती
Gen Z साठी फेस्टिव्ह सीझन म्हणजे सर्वप्रथम महत्त्वाच्या व्यक्तींसोबत सेलिब्रेट करणे आणि त्यांच्याशी जोडले जाणे. त्यामुळे शॉपिंग ही स्वतंत्र कृती न राहता या सामाजिक क्षणांचाच एक भाग बनते.
रिअल-लाइफ कनेक्शन फेस्टिव्ह सीझनमध्ये आघाडीवर
● 65% Gen Z सांगतात की वर्षातील इतर काळाच्या तुलनेत फेस्टिव्ह सीझनमध्ये ते कुटुंबासोबत अधिक वेळ घालवतात.1
● Gen Z इतर जवळच्या नात्यांनाही प्राधान्य देते:
○ 47% मित्रांसोबत वेळ घालवतात आणि 43% इतरांसाठी गिफ्ट्स खरेदी करतात.1
○ 40% सेलिब्रेशन किंवा गेट-टुगेदर्समध्ये सहभागी होतात (Daily Snapchatters मध्ये हे प्रमाण 16% अधिक आहे)4
सोशल मीडिया केवळ स्क्रोलिंगसाठी नाही, तर कनेक्ट राहण्यासाठी
● 77% Gen Z फेस्टिव्ह सीझनमध्ये सोशल मीडियावर सर्वाधिक कुटुंबातील सदस्यांशी संवाद साधतात, त्यानंतर जवळच्या मित्रांचा क्रमांक लागतो (76%)3
● फेस्टिव्ह सीझनमध्ये सोशल प्लॅटफॉर्म वापरण्याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे ‘कुटुंबाशी जोडलेले राहणे’ (63%), त्यानंतर ‘जवळच्या मित्रांसोबत क्षण शेअर करणे’ (52%) हे आहे.3
जवळच्या नात्यांवर केंद्रित असल्यामुळे, Gen Z ज्या पद्धतीने फेस्टिव्ह सीझन अनुभवते त्याच्याशी स्नॅपचॅट स्वाभाविकपणे जोडले जाते
● 78% Daily Snapchatters सांगतात की स्नॅपचॅट हे असे ठिकाण आहे जिथे ते जवळच्या मित्र आणि कुटुंबीयांसोबत फेस्टिव्ह क्षण शेअर करतात.2
● 43% Gen Z Daily Snapchatters यांनी स्नॅपचॅटवर मित्रांकडून खरेदीसंदर्भात मत किंवा सल्ला घेतला आहे.2
● 42% Gen Z Daily Snapchatters यांनी खरेदी करताना मित्रांचे मत जाणून घेण्यासाठी त्यांना Snap पाठवला आहे.2
स्नॅप इंक. इंडियाचे लीड – ॲड सोल्यूशन्स, यज्ञेश रवि म्हणाले: “अनेक वर्षांपासून फेस्टिव्ह जाहिरातींमध्ये व्हिजिबिलिटीवर भर दिला जात आहे. मात्र, या संशोधनातून असे दिसून येते की पुढची मोठी संधी विश्वास निर्माण करण्यात आहे. Gen Z खरेदीचे निर्णय एकट्याने घेत नाही — ते ज्या लोकांवर विश्वास ठेवतात, त्यांच्यासोबत या निर्णयांवर चर्चा करतात, त्यांची खात्री करून घेतात आणि ते शेअर करतात. स्नॅपचॅट हे जवळच्या नात्यांवर आणि व्हिज्युअल कम्युनिकेशनवर आधारित असल्याने, ब्रँड्सना केवळ डिस्कव्हरीच्या टप्प्यावरच नव्हे, तर ग्राहकांच्या खरेदीचे निर्णय घेतले जात असताना त्या क्षणांचा भाग बनण्याची संधी मिळते. ही एक वेगळी भूमिका आहे आणि यामुळे फेस्टिव्ह मार्केटिंग अधिक अर्थपूर्ण आणि प्रभावी होऊ शकते.”
मुख्यतः कंटेंट कन्झम्प्शनवर आधारित प्लॅटफॉर्म्सपेक्षा वेगळे, स्नॅपचॅट हे जवळचे मित्र आणि कुटुंबीय यांच्यातील संवादासाठी डिझाइन केलेले आहे. फेस्टिव्ह खरेदीचे निर्णय ज्या संवादांमधून अधिकाधिक प्रभावित होत आहेत, त्याच संवादांशी स्नॅपचॅट जोडलेले आहे. फॅशन, ब्यूटी, कन्झ्युमर टेक्नॉलॉजी आणि क्विक कॉमर्स यांसारख्या कॅटेगरीमध्येही इन्स्पिरेशन, प्रोडक्ट शेअरिंग, मत जाणून घेणे आणि अंतिम खरेदीचा निर्णय अशा महत्त्वाच्या टप्प्यांमध्ये स्नॅपचॅटची भूमिका अधिक ठळकपणे दिसून येते.
ग्राहक जेव्हा डिस्कव्हरीपासून प्रोडक्टच्या मूल्यांकनाकडे जातात, तेव्हा Sponsored Snap, AR Lenses, Interactive Videos आणि नुकतेच लॉन्च केलेले ‘Promoted Places’ यांसारख्या जाहिरात फॉरमॅट्सच्या माध्यमातून ब्रँड्सना या विश्वासावर आधारित संवादांचा भाग बनण्याची संधी मिळते. या फॉरमॅट्सच्या माध्यमातून ब्रँड्स Snap Map वर उपस्थित राहू शकतात आणि Gen Z जेव्हा एकत्रितपणे काहीतरी शोधत, शेअर करत किंवा खरेदीचे निर्णय घेत असतो, त्या महत्त्वाच्या क्षणांमध्ये त्यांच्याशी जोडले जाऊ शकतात.